Bài viết này đóng vai trò như một cuốn từ điển tra cứu nhanh. Các câu lệnh được sắp xếp theo mức độ thường xuyên sử dụng: từ những lệnh bạn dùng hàng ngày đến những lệnh dùng để quản trị hoặc xử lý sự cố.

1. Nhóm lệnh làm việc hàng ngày (Daily Workflow)

Đây là những lệnh bạn sẽ gõ hàng chục lần mỗi ngày khi code.

git status

  • Ý nghĩa: Kiểm tra trạng thái hiện tại của kho mã.
  • Khi nào dùng: Bất cứ lúc nào bạn muốn biết: “Mình vừa sửa file nào?”, “File nào chưa được theo dõi?”, “Mình đang ở nhánh nào?”.
  • Sử dụng: 
    git status

git add

  • Ý nghĩa: Đưa file đã chỉnh sửa vào vùng chờ (Staging Area) để chuẩn bị commit.
  • Khi nào dùng: Khi bạn đã code xong một tính năng hoặc sửa xong một lỗi và muốn “đóng gói” nó.
  • Sử dụng: 
    git add .           # Chọn tất cả các file đã sửa
git add index.html  # Chỉ chọn file index.html

git commit

  • Ý nghĩa: Lưu lại trạng thái của vùng chờ vào lịch sử (tạo một mốc thời gian mới).
  • Khi nào dùng: Ngay sau khi git add. Mỗi commit nên là một đơn vị công việc hoàn chỉnh (VD: “Sửa lỗi header”, không phải “Sửa linh tinh”).
  • Sử dụng: 
    git commit -m "Mô tả ngắn gọn việc bạn vừa làm"

git push

  • Ý nghĩa: Đẩy các commit từ máy tính cá nhân (Local) lên server (Remote/GitHub).
  • Khi nào dùng: Khi bạn muốn lưu trữ code an toàn trên mạng hoặc chia sẻ code cho thành viên khác.
  • Sử dụng: 
    git push origin main        # Đẩy nhánh main lên server
git push -u origin <ten-nhanh> # Lần đầu đẩy một nhánh mới lên

git pull

  • Ý nghĩa: Tải code mới nhất từ server về và tự động gộp vào code ở máy.
  • Khi nào dùng: Trước khi bắt đầu ngày làm việc mới, hoặc khi đồng nghiệp bảo “Tao vừa fix lỗi rồi, kéo về đi”.
  • Sử dụng: 
    git pull origin main

2. Nhóm lệnh khởi tạo & Cấu hình (Setup)

Thường chỉ dùng 1 lần đầu dự án hoặc khi cài lại máy.

git clone

  • Ý nghĩa: Sao chép một dự án (repo) từ trên mạng về máy tính.
  • Khi nào dùng: Khi bạn vào một dự án mới hoặc muốn tải code mẫu về xem.
  • Sử dụng: 
    git clone https://github.com/username/project.git

git init

  • Ý nghĩa: Biến một thư mục bình thường thành một kho chứa Git.
  • Khi nào dùng: Khi bạn tạo dự án mới từ con số 0 ngay trên máy tính của mình (chưa có trên GitHub).
  • Sử dụng: 
    git init

git remote

  • Ý nghĩa: Quản lý kết nối tới server (GitHub/GitLab).
  • Khi nào dùng: Khi bạn git init và muốn liên kết nó với một repo rỗng trên GitHub.
  • Sử dụng: 
    git remote add origin https://github.com/username/project.git # Thêm liên kết
git remote -v  # Xem danh sách các liên kết hiện có

git config

  • Ý nghĩa: Cài đặt thông tin người dùng.
  • Khi nào dùng: Lần đầu tiên cài Git trên máy mới.
  • Sử dụng: 
    git config --global user.name "Ten Cua Ban"
git config --global user.email "email@example.com"

3. Nhóm lệnh quản lý nhánh (Branching)

Dùng để chia công việc, tránh dẫm đạp lên nhau.

git branch

  • Ý nghĩa: Liệt kê, tạo hoặc xóa nhánh.
  • Sử dụng: 
    git branch              # Xem danh sách các nhánh
git branch <ten-moi>    # Tạo nhánh mới (nhưng chưa chuyển sang)
git branch -d <ten-cu>  # Xóa một nhánh

git checkout (hoặc git switch)

  • Ý nghĩa: Chuyển đổi qua lại giữa các nhánh.
  • Sử dụng: 
    git checkout main          # Chuyển về nhánh main
git checkout -b feature-A  # Tạo nhánh feature-A và chuyển sang đó luôn
    Lưu ý: Git bản mới khuyến khích dùng git switch để chuyển nhánh cho rõ nghĩa hơn.

4. Nhóm lệnh hợp nhất & Lịch sử (Advanced)

git merge

  • Ý nghĩa: Gộp code từ nhánh khác vào nhánh hiện tại.
  • Khi nào dùng: Khi bạn (đang ở nhánh main) muốn gộp tính năng từ nhánh feature-A vào để phát hành.
  • Sử dụng: 
    git merge feature-A

git log

  • Ý nghĩa: Xem nhật ký lịch sử.
  • Khi nào dùng: Khi muốn xem ai vừa làm hỏng code, hoặc xem lại 1 tuần qua nhóm đã làm được gì.
  • Sử dụng: 
    git log           # Xem chi tiết
git log --oneline # Xem gọn (mỗi commit 1 dòng)

git stash

  • Ý nghĩa: “Cất tạm” các thay đổi chưa commit vào ngăn kéo.
  • Khi nào dùng: Bạn đang code dở tính năng A (chưa xong nên chưa muốn commit) nhưng sếp bắt phải sửa gấp lỗi ở nhánh B. Bạn “stash” code A lại -> sửa B -> quay lại lôi code A ra làm tiếp.
  • Sử dụng: 
    git stash        # Cất đi
git stash pop    # Lôi ra trả lại

git rebase

  • Ý nghĩa: Viết lại lịch sử commit (thường dùng để gộp nhánh một cách “sạch sẽ” hơn merge).
  • Khi nào dùng: Khi bạn muốn nhánh của mình cập nhật theo code mới nhất của main mà không tạo ra các “merge commit” rác.
  • Sử dụng: 
    git checkout feature-A
git rebase main   # Đưa toàn bộ nhánh feature-A nối tiếp vào sau main

Hy vọng “cuốn từ điển” này sẽ giúp bạn tra cứu nhanh chóng trong quá trình làm việc với Git!